Từ ngày 01/07/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực. Người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH và có đề nghị hưởng BHXH một lần sẽ được xem xét nếu thuộc một trong các nhóm trường hợp theo quy định.

Với người đã tham gia BHXH trước ngày 01/07/2025, quyền hưởng BHXH một lần vẫn được bảo đảm theo quy định chuyển tiếp. Trường hợp thường gặp là người lao động nghỉ việc, sau 12 tháng không tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc hoặc BHXH tự nguyện, chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu và có nhu cầu nhận BHXH một lần.

Với người bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/07/2025 trở đi, việc nhận BHXH một lần sẽ bị giới hạn hơn. Một số trường hợp vẫn có thể được hưởng gồm: đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH, ra nước ngoài để định cư, mắc bệnh nguy hiểm theo quy định, suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc thuộc nhóm người khuyết tật đặc biệt nặng.

Trường hợp phổ biến nhất là người lao động đã nghỉ việc, không còn thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, không tiếp tục đóng BHXH tự nguyện và sau 12 tháng vẫn chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu thì có thể nộp hồ sơ đề nghị nhận BHXH một lần.

Mốc 12 tháng thường được hiểu là thời gian người lao động không tiếp tục tham gia BHXH. Khi nộp hồ sơ, cơ quan BHXH sẽ kiểm tra quá trình đóng, thời điểm dừng đóng và các điều kiện liên quan để quyết định việc giải quyết chế độ.

Nếu thuộc các trường hợp đặc biệt như ra nước ngoài định cư, mắc bệnh nguy hiểm, suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ năm đóng BHXH theo quy định, người lao động không nhất thiết phải chờ đủ 12 tháng như trường hợp nghỉ việc thông thường.

Mức hưởng BHXH một lần được tính dựa trên mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH và thời gian đã tham gia BHXH.

Công cụ trên itworks.asia giúp bạn ước tính nhanh số tiền dự kiến. Kết quả có thể chênh lệch nhỏ so với cơ quan BHXH do dữ liệu thực tế, thời điểm cập nhật hệ số điều chỉnh hoặc quá trình đóng của từng cá nhân.

Trường hợp tổng thời gian đóng BHXH chưa đủ 1 năm, mức hưởng BHXH một lần được tính bằng 22% của tổng mức tiền lương tháng đã đóng BHXH.

Tuy nhiên, số tiền nhận được tối đa không vượt quá 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Ví dụ, nếu bạn đóng BHXH 8 tháng với mức lương đóng BHXH là 6.000.000 đồng/tháng, số tiền tham khảo sẽ được tính theo tổng tiền lương đóng BHXH của 8 tháng nhân với 22%, nhưng vẫn phải kiểm tra giới hạn tối đa theo quy định.

Khi tính BHXH một lần, thời gian đóng BHXH có tháng lẻ sẽ được làm tròn theo nguyên tắc: từ 1 tháng đến 6 tháng được tính là nửa năm; từ 7 tháng đến 11 tháng được tính là một năm.

Ví dụ, nếu người lao động có thời gian đóng BHXH là 3 năm 4 tháng thì phần 4 tháng lẻ được tính là 0,5 năm. Tổng thời gian tính hưởng sẽ là 3,5 năm.

Nếu có cả thời gian đóng trước năm 2014 và từ năm 2014 trở đi, việc phân bổ thời gian để tính theo hệ số 1,5 hoặc 2 tháng mức bình quân sẽ được xử lý theo quá trình đóng cụ thể.

Thông thường, hồ sơ nhận BHXH một lần gồm đơn đề nghị hưởng BHXH một lần theo mẫu 14-HSB và sổ BHXH hoặc dữ liệu quá trình đóng BHXH đã được cơ quan BHXH ghi nhận.

Người lao động cần chuẩn bị thêm giấy tờ tùy thân như căn cước công dân hoặc giấy tờ hợp lệ khác khi thực hiện thủ tục. Nếu nhận tiền qua tài khoản ngân hàng, nên kiểm tra kỹ số tài khoản, tên chủ tài khoản và ngân hàng nhận tiền.

Với trường hợp đặc biệt, hồ sơ có thể cần bổ sung giấy tờ chứng minh. Ví dụ: giấy tờ định cư ở nước ngoài, hồ sơ bệnh án hoặc giấy tờ xác nhận tình trạng bệnh, biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động hoặc giấy tờ xác nhận khuyết tật đặc biệt nặng.

Người lao động có thể nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH cấp huyện hoặc cơ quan BHXH được phân cấp giải quyết tại nơi cư trú. Nơi cư trú có thể là nơi thường trú hoặc nơi tạm trú.

Ngoài hình thức nộp trực tiếp, người lao động có thể nộp hồ sơ qua dịch vụ bưu chính hoặc thực hiện trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công nếu có tài khoản và đáp ứng điều kiện nộp hồ sơ điện tử.

Khi nộp hồ sơ, bạn nên kiểm tra trước thông tin cá nhân, mã số BHXH, số CCCD, số điện thoại và quá trình đóng BHXH để hạn chế việc phải bổ sung hoặc điều chỉnh hồ sơ.

Theo thủ tục hành chính của BHXH Việt Nam, thời hạn giải quyết hưởng BHXH một lần là tối đa 05 đến 07 ngày làm việc (không tính thứ 7, Chủ nhật và các ngày lễ, tết) kể từ ngày cơ quan BHXH nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, thông tin chưa khớp hoặc cần xác minh thêm quá trình đóng, thời gian xử lý thực tế có thể kéo dài hơn do người lao động phải bổ sung hoặc điều chỉnh hồ sơ.

Người lao động có thể nhận tiền qua tài khoản ngân hàng cá nhân hoặc theo hình thức chi trả được cơ quan BHXH hướng dẫn tại thời điểm làm thủ tục.

Có. Khi nhận BHXH một lần, thời gian đã đóng BHXH tương ứng sẽ không còn được bảo lưu để cộng dồn tính lương hưu sau này.

Điều này có thể ảnh hưởng đến nhiều quyền lợi dài hạn như cơ hội nhận lương hưu hằng tháng, được cấp thẻ bảo hiểm y tế khi hưởng lương hưu, chế độ tử tuất và các quyền lợi an sinh khác khi về già.

Vì vậy, nếu chưa thật sự cần khoản tiền trước mắt, người lao động nên cân nhắc việc bảo lưu thời gian đóng BHXH hoặc tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện để tích lũy đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Việc có nên nhận BHXH một lần hay không phụ thuộc vào tình hình tài chính, tuổi, số năm đã đóng BHXH và kế hoạch an sinh lâu dài của từng người.

Nếu bạn đang cần tiền để xử lý việc cấp bách, BHXH một lần có thể là một lựa chọn hợp pháp. Tuy nhiên, nếu bạn đã đóng BHXH nhiều năm, gần đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc vẫn có khả năng tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện, việc bảo lưu thời gian đóng thường là lựa chọn nên cân nhắc kỹ hơn.

Một cách thực tế, bạn nên so sánh giữa khoản tiền nhận ngay và quyền lợi dài hạn có thể mất đi. Nếu còn phân vân, bạn có thể tra cứu quá trình đóng BHXH, dùng công cụ tính tham khảo và liên hệ cơ quan BHXH để được hướng dẫn theo hồ sơ cụ thể.

Bạn có thể tra cứu quá trình tham gia BHXH qua ứng dụng VssID, Cổng thông tin điện tử của Bảo hiểm xã hội Việt Nam hoặc liên hệ trực tiếp cơ quan BHXH nơi quản lý hồ sơ.

Trên VssID, người lao động có thể xem mã số BHXH, quá trình tham gia BHXH, BHYT, BHTN, thông tin hưởng chế độ và một số dữ liệu liên quan khác.

Khi tra cứu, bạn nên chuẩn bị các thông tin như họ tên, ngày sinh, số CCCD/CMND, mã số BHXH và số điện thoại đã đăng ký. Nếu thông tin chưa khớp, bạn nên liên hệ cơ quan BHXH để được điều chỉnh trước khi làm hồ sơ hưởng BHXH một lần.